Nancholi, 3 juli 2012

Het is inmiddels meer dan tien maanden geleden dat ik op Schiphol afscheid nam van vrienden en familie en mijn jaar vrijwilligerswerk in Malawi, na maanden van voorbereiding, eindelijk begon. Tien maanden geleden dat Emma en ik kennis maakten met ons gastgezin en onze collega's bij de Nancholi Youth Organisation en voor het eerst door Nancholi liepen, allebei met een flinke cultuurschok.

De eerste weken waren overweldigend en het besef dat we in deze wereld, die zo anders is dan alles wat we gewend zijn, een jaar zouden doorbrengen, was af en toe moeilijk. Voor het eerst twijfelden we aan ons vermogen ons aan te passen aan het dorpsleven in Nancholi. Nu, tien maanden later, weten we dat deze zorgen onterecht waren. Nancholi is 'thuis', de hostfamily is een nieuwe familie en we zijn hier gelukkig.

Opeens heb ik nog maar een maand te gaan: op 28 juli vertrek ik, op 30 juli kom ik aan in Amsterdam. Ik realiseer me meer dan ooit hoe vreselijk ik de mensen ga missen. Niet alleen onze vrienden, collega's en ons gastgezin, maar ook Malawians in het algemeen, met al hun energie en enthousiasme, en de ongelooflijke gastvrijheid, die ons elke keer weer verrast. Zo ging ik op een middag in mijn eentje naar Blantyre. De minibus gaat op de terugweg niet altijd helemaal de heuvel af. Deze keer had ik pech en moest ik lopen. Toen ik halverwege was begon het te stortregenen. Een vrouw vroeg me binnen te komen. Ze bood me een stoel aan (druk gebarend, ze sprak werkelijk geen word engels). Toen ik eenmaal zat verdween ze naar buiten. De kamer was klein en volkomen donker. Daar zat ik dan, ik mijn eentje in een vreemd huis, terwijl het steeds meer naar usipa (gedroogde vis, net zo lang gekookt tot de graten 'zacht' zijn en dan kun je de hele vis -kop, staart, graten, alles- eten) begon te ruiken. Ze kwam binnen met twee schalen, nsima en, helaas, usipa. Ik kon het eten natuurlijk niet weigeren en heb erg mijn best gedaan te verbergen dat ik het verschrikkelijk vond. Na het eten liet de vrouw me mijn handen wassen. Eerst gewoon met water, vervolgens kwam ze met een soort knalroze shampoofles aanzetten, die ze half over mijn handen leeggoot. Het teiltje water had ze toen echter al meegenomen, dus zag ik me uiteindelijk, toen zij de kamer uitliep om de borden te wassen, gedwongen alles aan de binnenkant van mijn rok af te vegen...

We hebben nog een maand te gaan en proberen er zoveel mogelijk van te genieten, hoewel we er voortdurend aan herinnerd worden dat onze tijd er bijna op zit. Zo hebben we inmiddels onze laatste les aan de primary school gegeven. Van onze Standard 8 klassen, waar we een heel jaar les aan hebben gegeven, hadden we al eerder afscheid genomen: zij hadden half mei examens en zijn sinds die tijd vrij. Emma en ik wilden echter nog niet stoppen met lesgeven, dus besloten we allebei een Standard 6 en Standard 7 klas op ons te nemen. Een uitdaging: twee klassen met ongeveer 80 nieuwe gezichten en namen. Daarnaast is het gebrek aan schooboeken nog schrijnender dan in Standard 8: van de 80 leerlingen in mijn Standard 6 klas hebben er slechts drie een Engels lesboek. Lastig, want begrijpend lezen was het belangrijkste onderdeel van het lesprogramma…Gelukkig waren het erg leuke klassen: enthousiast en (over het algemeen) hardwerkend. We hebben deze klassen maar een aantal weken lesgegeven, maar het was zeker de moeite waard.

De laatste lessen waren een groot succes en na mijn les in Standard 7 kwam één van de andere leraren naar voren om een afscheidsspeech te houden. Dat was erg lief en ik werd er vrij emotioneel van, helemaal toen ze één van de leerlingen vroeg hetzelfde te doen.

Nu we op dinsdag- en donderdagochtend niet meer naar de primary school kunnen, brengen we al onze ochtenden in het Childcare Centre door. Ik vind het nog steeds geweldig om hier te werken en ik weet nu al dat ik het verschrikkelijk ga vinden volgende week, als de CBCC sluit, afscheid te moeten nemen van al de kinderen, met wie we zo'n goede band mee hebben opgebouwd en op wie we zo trots zijn.

Afgelopen vrijdag was ook de laatste bijeenkomst met alle Project Trust vrijwilligers. Dat was erg leuk: we gingen naar een concert van de Black Missionairies, een Malawian reggaeband. Alles in Chichewa, maar gelukkig konden we toch één liedje meezingen: Dalo, het lied dat onze vrienden van de music club ons hebben geleerd. Ik sta er bij de kinderen in Nancholi inmiddels om bekend dat ik dit lied ken: elke dag, als we van school naar huis lopen, vormt zich een groep kinderen om me heen die 'Lisa, Lisa, zing Dalo!' roept. Het trekt veel bekijks: de azungu omringd door een groep schoolkinderen, met zijn allen luid zingend op weg naar huis.

Ook zijn we gisteren voor de laatste keer naar the immigration office geweest voor een verlenging van onze visa, iets wat we dit jaar geregeld hebben moeten doen. Begin juni moesten we Malawi nog voor een paar dagen uit, omdat onze visa verlopen waren. We zijn naar het South Luangwa national park in Zambia gegaan. We besloten, om kosten te besparen, een tent te lenen en in het 'Wildlife Camp' vlak buiten het national park te kamperen. Een onvergetelijke ervaring. De naam van het camp is zeer terecht gekozen. Het ligt net buiten het officiële park, maar wel aan de oever van de rivier. 's Nachts komen de nijlpaarden de rivier uit en je kunt ze, als je veilig in je tentje ligt, langs horen lopen. Emma en ik zijn eigenlijk allebei doodsbang voor nijlpaarden, zeker nadat we er op een avond één precies tussen onze tent en het wc-gebouw hadden zien rennen. We spraken dan ook af elkaar 's nachts wakker te maken als we echt onze tent uit moesten.

Deze paar dagen in Zambia waren ook meteen de laatste reisdagen van het jaar: ik zou de laatste twee weken nog wat door Malawi kunnen reizen, maar ik denk dat ik liever in Nancholi blijf om goed afscheid te kunnen nemen. Emma gaat nog wel wat reizen: haar ouders komen deze zaterdag. Het bezoek van mijn ouders en broertje lijkt alweer een eeuwigheid geleden. Het was goed om ze weer te zien en we hebben een hele mooie tijd gehad, één week in Nancholi en één week al reizend door Malawi. Ik ben blij dat ik de kans heb gekregen Nancholi te laten zien en hen aan al onze collega's en vrienden voor te stellen. Het is fijn dat er straks als ik terug ben een aantal mensen zijn die precies weten waar ik ben geweest en met wie ik veel tijd heb doorgebracht.

Het mooiste van de twee weken vond ik het bezoek aan Enert, een primary school teacher en inmiddels een goede vriendin. Emma en ik zijn een aantal keer bij haar en haar gezin thuis geweest en al weken voor mijn ouders aankwamen moest ik haar beloven dat ik met mijn ouders ook langs zou komen. We gingen meteen de eerste dag na aankomst, en voor mijn ouders en broertje, die nog een beetje in shock waren van hun overweldigende eerste busrit in Afrika, was dit de perfecte ijsbreker. Enert is geweldig. Ze belt me regelmatig op om gewoon even 'Liiiiiiiisa I misssss you!' in de telefoon te kunnen schreeuwen en bij haar thuis is het altijd gezellig.

Enert en haar man Hastings vonden het erg leuk dat mijn ouders er waren. Enert kwam de dag voor hun vertrek nog met een afscheidscadeau aanzetten en vroeg me laatst of mijn vader Hastings niet even kon bellen 'because he really likes the man.'

Hoezeer ik ook opzie tegen het afscheid, ik kijk er ook naar uit om terug te gaan naar Nederland, een land dat overigens elke keer dezelfde reacties oproept: óf 'Hoe haat het?', óf een willekeurige naam uit het rijtje Cruijff, Van der Vaart, Van Persie, etc, óf ' Land of cheese, milk and cows'.

Tot over vier weken!

p.s. Ik heb overigens besloten Humanistiek te gaan studeren in Utrecht. Ik ben daarom op zoek naar een kamer. Als iemand nog tips heeft, hoor ik het graag!