Nancholi, 16 januari 2012

Deel 1: December...werk, feestdagen en reizen

Allereerst wil ik iedereen hierbij een heel gelukkig nieuwjaar wensen! Ook wil ik iedereen bedanken voor alle kaarten, brieven en pakjes die ik de afgelopen maanden heb ontvangen. Onze kamer is een stuk gezelliger nu de muur volhangt en het is elke keer weer leuk om nieuwe post te ontvangen. Bedankt!

Ook moet ik mijn excuses aanbieden...In mijn vorige blog beloofde ik nog dezelfde week een blog over het huwelijk te plaatsen. Dat is er echter nooit van gekomen en inmiddels zijn we toch al anderhalve maand verder.

De blog over het huwelijk volgt hieronder. Eerst wil ik even kort over de afgelopen anderhalve maand vertellen.

In mijn vorige blog schreef ik dat we ons veel zorgen maakten om Precious en Rosie, twee CBCC kindjes. Precious had malaria en verscheen vervolgens niet meer in de CBCC. Niemand kon ons vertellen hoe het met hem ging. Ook Rosie, een meisje met HIV, kwam opeens niet meer naar de CBCC. Gelukkig zijn ze inmiddels allebei weer in de CBCC verschenen. Dat was een hele opluchting.

Er was nog meer goed nieuws voor de CBCC. Vlak voor kerst hebben we een brief opgesteld, om lokale bedrijven een bijdrage te vragen voor de CBCC. In de CBCC kregen de kindjes voorheen altijd te eten, maar daar had NAYO sinds afgelopen juli geen geld meer voor. Toen NAYO nog wel in staat was de kinderen van eten te voorzien, kwamen er elke dag ongeveer 120 kinderen naar de CBCC, nu slechts 20 tot 30.

Vorige week werden we gebeld door één van de banken die we hadden geschreven. Deze bank heeft een bedrag van 50.000 Malawian Kwacha gedoneerd (ongeveer 250 euro). Een gedeelte van dit bedrag zal gebruikt worden om voedsel voor de kinderen te kopen. Met de rest van het geld zal NAYO een 'Income Generating Activity' opzetten, om ook in de toekomst de kinderen van voedsel te kunnen voorzien.

Een aantal weken geleden waren we ook betrokken bij de oprichting van een nieuwe Community Based Organisation: Girls' Voice Trust. Deze organisatie gaat zich inzetten voor de meisjes en jonge vrouwen in Nancholi. We hebben samen met Leah, Georges vriendin, en onze NAYO collega's Love en Doreen de doelstellingen opgesteld en hebben inmiddels de eerste bijeenkomst gehad met een aantal jonge vrouwen uit de buurt. Deze bijeenkomst was vooral bedoeld om te praten over de problemen die zij in hun dagelijks leven tegenkomen en erachter te komen wat Girls' Voice Trust voor hen kan betekenen. Dit zal tijdens de volgende bijeenkomst verder uitgewerkt worden en ik hoop er in een volgende blog meer over te kunnen vertellen.

December was dus een goede maand op het werk. Het was ook een maand van feestdagen en reizen. We hadden besloten kerst met ons gastgezin te vieren en meteen daarna naar Zambia te vertrekken.

Op Kerstavond gingen we met Memory, de 19-jarige dochter van onze hostfather, naar een kerkdienst. Het was heel bijzonder en feestelijk. Er was een diner, er werd gedanst, gezongen, er werd een toneelstuk opgevoerd en iemand droeg een aantal gedichten voor. Aan het eind van de avond was een ceremonie met cadeautjes. Ook wij werden naar voren geroepen om een klein cadeautje in ontvangst te nemen (een kerstkaart van iemand die we die avond hadden ontmoet. Een beetje jammer dat we waren vergeten hoe die persoon eruit zag en we hem dus niet konden bedanken...)

Op eerste kerstdag gingen we lunchen bij de directrice van de primary school waar we werken. Ik ben elke keer dat we ergens uitgenodigd worden om te komen eten bang dat ze een gerecht met kleine, gedroogde visjes voor ons bereiden. Het geldt hier als een goed en feestelijk gerecht, maar ik kan er werkelijk geen hap van door mijn keel krijgen. We hadden geluk. Geen vis, maar de bij geen enkele maaltijd ontbrekende specialiteit nsima (maispap) met kip.

's Middags openden we met het gastgezin de cadeautjes die Emma's ouders hadden gestuurd.

De volgende ochtend vertrokken we vroeg, op weg naar de Victoria Falls in Zambia. De busreis van Blantyre naar Livingstone is lang, drie dagen, maar het was het meer dan waard. De Victoria Falls zijn heel indrukwekkend. We zijn met een gids naar de top van de watervallen gegaan. Doodeng. Je moet de rivier oversteken en de stroming is vrij sterk, en je komt heel dicht bij de rand, maar het uitzicht was geweldig. Ik hoop dat we snel onze foto's op facebook kunnen zetten.

Op oudjaarsavond begonnen we met een boozecruise over de Zambezi, gevolgd door een feest aan de waterkant. Hier in Malawi kunnen we niet echt uit, dus het was heel leuk om weer naar een groot feest te gaan.

We zijn na Oud&Nieuw nog een aantal dagen in Livingstone gebleven. We hebben niet zoveel meer gedaan, alleen white water rafting. Dat doe ik NOOIT meer. Ik ben heel blij dat ik het hier wel gedaan heb, maar ik dacht werkelijk dat ik doodging. Er was een stuk waar vier rapids elkaar opvolgden. Op de eerste sloegen we om. Van tevoren vertelden de instructeurs dat je altijd moet proberen het koord vast te houden. Dat lukte me, met veel moeite, maar het meisje naast me dreef weg. Toen bijna iedereen weer in de raft zat, hoorden we onze gids heel hard 'Motherf***er!' schreeuwen en meteen daarna sloegen we nog een keer om. Dat we vervolgens in een draaikolk terecht kwamen maakte het er niet echt beter op. We zaten met een aantal Amerikanen in de boot, allemaal met veel raft-ervaring. Zij zeiden dat ze het nooit zo eng hebben meegemaakt. Er was er één bij die, toen we naast elkaar aan het koord hingen, 'don't panic, don't panic' tegen me bleef schreeuwen, maar achteraf vertelde dat dat vooral voortkwam uit haar eigen paniek. Ze zei ook dat ze de angst op mijn gezicht nooit meer zou vergeten.

Inmiddels zijn we alweer een week terug in Nancholi. We zijn de dag na onze thuiskomst meteen weer begonnen met werken en hoewel we daar op dat moment niet echt zin in hadden, heeft het ons we geholpen de routine meteen terug te krijgen. Bovendien maakt het enthousiasme van de kinderen telkens weer dat we onze vermoeidheid meteen vergeten.

Over precies een maand is onze volgende vakantie: twee weken Cape Town met de ouders van Emma.

Deel 2: Het huwelijk

Een jaar wonen en werken in een dorp in Malawi is zonder enige twijfel een cultural experience. Emma en ik proberen zoveel mogelijk belangrijke gebeurtenissen en bijeenkomsten bij te wonen. Een belangrijke gebeurtenis in het leven van elke Malawiër is het huwelijk. Het huwelijk is een heel proces. Het begint met een engagement ceremony. Dan komt de bridal shower. Precies een week na de bridal shower is de bruiloft.

We hebben inmiddels alledrie de gelegenheden meegemaakt. De engagement ceremony was van George, onze baas, en zijn 18-jarige vriendin Leah. Traditioneel gezien is de verlovingsceremonie het belangrijkste onderdeel van het huwelijksproces. De ceremonie vond plaats in het huis van een oom van George.

We kwamen binnen in een kleine woonkamer. Langs twee muren stonden een aantal stoelen, voor de mannen. De vrouwen zaten op een mat op de grond. Leah kwam als eerste binnen, gesluierd. Ze namen haar sluier af en George werd binnengebracht, ook gesluierd. Ze moesten naast elkaar op de grond zitten, maar mochten elkaar niet aankijken. Gedurende de hele ceremonie werden ze geacht zonder te lachen naar de grond te kijken. Dit is traditie. Het aanstaande echtpaar toont op deze manier over de nodige discipline te beschikken.

De ceremonie begon, zoals alle bijeenkomsten hier, met een gebed. Daarna brachten vertegenwoordigers van beide families cadeaus binnen. De familie van de bruidegom brengt de 'mannelijke' cadeaus als een bijl en gereedschap, de familie van de bruid brengt emmers, manden, potten en pannen, enz.

Na het tonen van de cadeaus aan de overige gasten -Leah en George staarden nog steeds strak naar de grond- kwam van beide families een vertegenwoordiger naar voren. Allebei hadden ze een (levende) kip meegebracht. De familie van de vrouw brengt altijd een hen mee, de familie van de man een haan. Na een korte toespraak worden de kippen gewisseld. Dit staat symbool voor de verbinding tussen de twee families.

Na de uitwisseling van de kippen werd in het midden van de woonkamer een mand neergezet. Het bleek tijd voor speeches. Alle aanwezigen gaven het aanstaande echtpaar advies, terwijl ze ondertussen briefgeld in de mand gooien. Vrij ongemakkelijk, omdat het woord 'azungu' (blanke) in de speeches vaak viel en iedereen dan meteen onze kant op keek en begon te lachen en wij natuurlijk geen flauw idee hadden wat ze over ons zeiden. Achteraf bleek het vooral 'behandel je echtgenoot met net zoveel respect als je de azungu's behandelt' te zijn.

Ook Emma en ik hebben het aanstaande echtpaar uiteraard toegesproken.[1] Nadat bijna alle aanwezigen iets hadden gezegd, werd een bord met een geroosterde kip binnengebracht. De vertegenwoordigers van de twee families kwamen weer naar voren. Ze braken samen de kip in tweeën, waar wij nogal van schrokken omdat we het totaal niet hadden verwacht. Vervolgens deelden ze aan belangrijke familieleden en vrienden stukken kip uit. Ook dit is symbolisch. Het staat voor het delen van geluk en verdriet met je familie en vrienden.

De ceremonie werd afgesloten met een gebed. Daniel, een vriend van George, bracht ons naar huis. We hebben de hele weg terug al onze vragen op hem afgevuurd. De hele ceremonie was natuurlijk in Chichewa en we hadden geen idee wat er allemaal precies gebeurd was en waar dat goed voor was (het stuurs naar de grond staren van Leah en George, het hele kippengedoe...).

De bridal shower en bruiloft die we hebben bijgewoond waren niet van George en Leah, maar van een oom en tante van George.

De bridal shower vond plaats op het terrein van een soort activiteitencentrum voor de jeugd. Een bridal shower is voornamelijk bedoeld voor vrouwen. De bruid krijgt advies over alles wat bij het huwelijk komt kijken. Daarnaast wordt er veel gedanst en gezongen. Tijdens de eerste dans deelde de aanstaande bruid een aantal plastic teiltjes uit en natuurlijk kregen Emma en ik er allebei één. We hadden geen idee wat de bedoeling was. Uiteindelijk bleek dat we naar voren moesten komen om te dansen en voor ons 'cadeau' te betalen.

De bruiloft zelf was een week later. 's Ochtends vroeg was het officiële gedeelte in de kerk, waar wij niet bij aanwezig waren. Die middag was het feest, in een enorme zaal. Aleen de binnenkomst van het bruidspaar was al bijzonder. Ze werden voorafgegaan door een aantal dansparen, die het hele eind van achter in de zaal tot aan het podium dansend aflegden.

Dans is sowieso een belangrijk onderdeel van het feest. Het is ook het moment om het bruidspaar geld te geven. De muziek start, de bruid komt naar voren om te dansen, met in haar handen een grote rieten mand. Iedereen kan vervolgens naar voren komen om mee te dansen en tijdens het dansen briefgeld in de mand (of gewoon op de grond te strooien). In de zaal is blijkbaar altijd iemand aanwezig om je grote briefgeld -het grootste briefje is overigens 500 kwacha, ongeveer 2 euro- bij om te wisselen.

Het is soms moeilijk dat we altijd de aandacht trekken. Ook nu kwamen we daar natuurlijk niet onderuit. Dit keer stonden we vrij ver achter in de zaal, met George en een aantal andere collega's, toen er opeens een wildvreemde man naar me toe kwam en geheel tegen mijn zin met me begon te dansen. Daar was ik al niet zo blij mee. Het werd nog veel erger toen alle 600 aanwezigen zich omdraaiden en begonnen te joelen en klappen...

[1] Iets in de trant van: 'George, je zorgt altijd heel goed voor ons, bent geduldig als we het niet met je eens zijn, we hopen dat je net zo goed voor je vrouw zult zijn. Leah, je bent altijd vrolijk en enthousiast, behoud je grote glimlach en enthousiasme alsjeblieft altijd'