Een heuse rage in Nanatha: een bril. Het maakt niet uit wat voor één, met bril ben je gewoon hipper. Ik zie hier verschillende varianten voorbij komen, waarbij degene zonder glazen toch wel het meest gewild is. De klerenmaker heeft naar mijn idee de mooiste, een 'fluorescerende gele natuurkunde-bril', zo eentje die je tijdens practica moest dragen. Hier zit hij dagelijks mee achter zijn naaimachine, een prachtig gezicht. Ook de nurse in het gezondheidscentra in Baixo Pinda doet mee aan de rage en spant wat mij betreft de kroon. Hij draagt een bril met sterkte, dat weet ik doordat het stickertje (-1.25) nog op zijn bril zit geplakt. Held.

Inmiddels ben ik alweer op de helft van mijn verblijf hier in Nanatha, tijd vliegt! De eerste 'let's talk about sex' poster presentaties zijn gegeven door de activista's en ik ben gebombardeerd tot degene die de introductie verzorgt, in het Makhuwa.. "Salamaaa, muhavo? Ndzina naka Jolina Bakari, kirina venti quatro anu, kioenkomma Hollanda, kioensomma medicina, kiwalè na ma'tivistas para palestra sexualidade." Ik heb geprobeerd uit te leggen dat de naam van mijn vader Jaap is, normaliter neem je hier als achternaam de voornaam van je vader aan, maar de uitspraak hiervan bleek zeer ingewikkeld. Bakker bleek ook een stapje te ver, vandaar dat ik me nu voorstel als Jolina Bakari, bekt ook wel lekker. Verder spreekt de vertaling van het stukje denk ik wel voor zich. Ik krijg zelf weinig mee van de inhoud van de presentaties, aangezien ik geen Makhuwa spreek. Maar aan de aandachtige blikken van de toeschouwers en af en toe een grinnik leid ik af dat de boodschap over komt. De aankomende week zullen we de poster presentatie ook op 3 scholen geven aan de kinderen ouder dan 10 jaar. Ik ben erg benieuwd hoe die zullen reageren op de informatie.

Onder de activista's bevindt zich mama Zinja, de oudste van het stel en daarom ook de meest wijze activista. Zonder haar worden geen beslissingen genomen, zij heeft de meeste levenservaring en zal dus ook de beste beslissing nemen. Ik vind het mooi om te zien hoe er hier nog zoveel respect heerst voor de oudere mens. Daar kunnen we in Nederland best een voorbeeld aan nemen. Wel denk ik dat er hier een keerzijde aan zit. Doordat er altijd geluisterd wordt naar de raad van de oudere wijze mens worden de jonge mensen nauwelijks gestimuleerd om zelf na te denken. Dit is ook terug te zien in het onderwijs. De onderwijzer dreunt de antwoorden op en geeft hierdoor de kinderen geen mogelijkheid om eerst zelf na te denken. Me verbazen over dit soort dingen doe ik dagelijks, maar hiernaast is er ook genoeg tijd om te observeren, te vragen en te genieten.

De inwoners van Nanatha kennen vele rituelen. Af en toe wordt mijn nieuwsgierigheid gewekt en gelukkig kan ik Feliciano dan om wat uitleg vragen. Zo ook over de circumcisie (besnijdenis) bij jongens, deze vindt hier vaak rond het 9de levensjaar plaats. De circumcisie wordt door een 'master' zonder verdoving uitgevoerd in het bos. De jongens verblijven hier na de circumcisie een hele maand, zonder hun ouders. Vandaar dat dit vaak in de maand december gebeurt, aangezien er dan geen school is. Deze maand dient ervoor om 'bij te komen' van de circumcisie en ook om eventuele ontstekingen dan wel infecties in de gaten te kunnen houden en te behandelen. De moeders van deze jongens brengen elke dag eten naar het bos, maar zien hun kind niet. Het eten wordt weer door andere mannen naar de jongens gebracht. Daarnaast worden de jongens in deze maand door de 'master' bijgespijkerd over de zaken rondom het man zijn en welke taken daarbij horen. Vrouwen besnijdenis vindt hier niet plaats. Wel is er een heel ritueel omtrent de eerste menstruatie. Wanneer het meisje voor het eerst bloedt wordt ze geacht dit aan haar moeder te vertellen. Deze schakelt vervolgens de hulp in van 'wijze vrouwen' uit het dorp om het meisje in de middagen les te geven over hoe je je als vrouw in een huwelijk hoort te gedragen en hoe je goed voor jezelf, je man en kinderen zorgt. Dit gebeurt ook weer in het bos, waarbij er veel wordt getrommeld en gezongen. Wanneer deze wijze vrouwen alle kennis hebben overgedragen wordt het meisje gewassen en mooi gemaakt. Hierna zal een groot feest gegeven worden om deze heugelijke gebeurtenis te vieren, het meisje is een vrouw geworden. Hierna kan het zoeken naar een geschikte echtgenoot beginnen. Je kunt je wel voorstellen dat ik met open mond heb geluisterd en dit is nog maar één van de vele rituelen. Fascinerend.
Ook fascinerend vind ik de kleurrijke klederdracht van de vrouwen hier. Alle vrouwen dragen een capulana, een stuk gekleurde stof die ze gebruiken als rok. Met de temperaturen hier (gemiddeld rond de 28 graden) zou je denken dat één rok genoeg is. Echter dragen de meeste vrouwen hier in ieder geval twee capulana's en daarnaast ook nog een onderrok of broek. Ik weet nog steeds niet of dit nou traditie is of dat het mogelijkerwijs toch een voordeel heeft met deze temperatuur. Ik zal het nog eens navragen.

Verder staat de walvis score nog steeds op 0. Aanvullend is er deze week een salamander op mijn hoofd gevallen, dat moet wel geluk brengen!